A maeʻa ona gau le ponaivi, e faʻaleagaina le ponaivi ma aano o loʻo siomia ai, ma e eseese mataupu faavae ma metotia o togafitiga e tusa ai ma le tulaga o le manuʻa. Aʻo leʻi togafitia uma gau, e taua tele le fuafuaina o le tele o le manuʻa.
Manu'a o a'ano vaivai
I. Fa'avasegaga
Ga'o tapuni
O manu'aga o a'ano vaivai e fa'avasegaina mai le mama i le ogaoga, e masani ona fa'aogaina le metotia a Tscherne (Ata 1)
Manu'a Vasega 0: Manu'a laiti o le a'ano vaivai
Manu'a Vasega 1: olo papa'u po'o le manu'a o le a'ano vaivai o lo'o ufiufi ai le nofoaga gau
Manu'a Vasega 2: manu'a tele i maso pe manu'a i le pa'u ua pisia pe o mea uma e lua
Manu'a Vasega 3: Manu'a ogaoga o a'ano vaivai fa'atasi ai ma le matuā fe'avea'i, nutililiiina, fa'ama'i o le vaega, po'o le manu'a o alatoto
Ata1: Fa'avasegaga a Tscherne
Mavaega Tatala
Ona o le gau e fesootaʻi ma le lalolagi i fafo, o le tulaga o le faaleagaina o aano vaivai e fesoʻotaʻi ma le tele o le malosi e oʻo i ai le vae i le taimi o le manuʻa, ma e masani ona faʻaaogaina le faʻavasegaga Gustilo (Ata 2)
Ata2:GustiloFa'avasegaga
Ituaiga I: Mama le umi o le manu'a < 1 cm, fa'aleagaina o maso laiti, leai se fa'aleagaina manino o le periosteal Ituaiga II: umi o le manu'a > 1 cm, leai se fa'aleagaina manino o a'ano vaivai, fa'atupuina o le flap po'o se manu'a o le avulsion
Ituaiga III: O le vaega o manu'a e aofia ai le pa'u, maso, periosteum, ma ponaivi, fa'atasi ai ma manu'a e sili atu ona ogaoga, e aofia ai ituaiga fa'apitoa o manu'a fana ma manu'a i fa'ato'aga
Ituaiga IIIa: O le salalau lautele o le fa'aleagaina ma/po'o le iai o ni manu'a loloto o a'ano vaivai, a'ano vaivai e lava le ufiufiina o ponaivi ma fausaga o neuravascular
Ituaiga IIIb: faatasi ai ma le tele o le faaleagaina o aano vaivai, e manaomia le metastases rotational po o le free muscle i le taimi o togafitiga e ausia ai le puipuiga
Ituaiga IIIc: O gaui tatala ma ua faaleagaina ai alatoto e manaʻomia ai le toe faaleleia e lima. O le faavasegaina o le Gustilo e masani ona faateteleina le leaga i le aluga o taimi, faatasi ai ma suiga i le tulaga o manuʻa e matauina i le taimi o le toe faaleleia.
II. Pulega o manu'a
O le fa'amalologa o manu'a e mana'omia ai le fa'aolaolaina o le okesene, fa'agaoioia o faiga o sela, fa'amamāina o manu'a e aunoa ma ni a'ano ua pisia ma necrotic. E fa la'asaga autū o le fa'amalologa: coagulation (minute); inflammatory phase (itula); granulation tissue stage (aso e faitauina); scar tissue period (vaiaso).
Fa'atulagaina o togafitiga
Vaega ogaoga:fa'asusuina o manu'a, fa'amamāina o ponaivi, toe fa'aleleia o ponaivi, ma le toe fa'aleleia o le gaioiga
(1) Iloilo le tele o manu'a o a'ano vaivai ma manu'a o neuravascular e feso'ota'i i ai
(2) Fa'aaoga se aofa'i tele o le vai isotonic mo le fa'asūsūina o le toto i totonu o le potu ta'otoga e aveese ai ni a'ano necrotic ma ni mea ese
(3) E faia le aveeseina o le pa'u i totonu o le 24~48 itula e aveese ai mea mai fafo ma aano necrotic uma mai le manu'a se'ia o'o ina mafai ona tapunia pe ufiufi atoa le manu'a (4) E fa'alautele lelei le manu'a tatala, e fa'aalia atoa le aano loloto, ma faia le iloiloga lelei ma le aveeseina o pa'u.
(5) O le pito gau e toe fa'aofi i totonu o le manu'a; o le tama'i vaega o le ponaivi ua le toe galue e aveese e su'esu'e ma fa'amamā ai le avanoa o le ponaivi.
Toe fausiaina:taulimaina o taunuuga o mafatiaga (tuai ona tu'ufa'atasia, le toe tu'ufa'atasia, fa'aletonu o le tino, fa'ama'i pipisi)
Toe malosi:Fa'aletonu o le mafaufau, agafesootai, ma galuega a le ma'i
Ituaiga o le tapunia ma le ufiufi o le manu'a
O le tapunia vave o manu'a po'o le ufiufi (3~5 aso) e mafai ona ausia ai ni taunuuga fa'amalieina o togafitiga: (1) tapunia muamua
(2) tapunia tuai
(3) tapunia lona lua
(4) fa'aliliuina o le flap mafiafia-feoloolo
(5) fa'alava fa'alemafaufau (fa'alava numera e lata ane)
(6) ufi o le vae o le toto (ufi o le gastrocnemius)
(7) tapuni saoloto (Ata 3)
Ata3:E masani ona tuʻuina atu ni vaaiga faʻapitoa o le totoina fua
Fa'aleagaina o ponaivi
I. Itu o le laina gau
Fa'alava: Fa'ata'ita'iga o le avega o se gau fa'alava e mafua mai i le fe'ese'esea'iga
fa'alava: Faiga o le avega o se mamafa ona o se gau fa'alava
Fa'asolo: Fa'ata'ita'iga o le avega o se gau fa'asolo ona o se gau fa'asolo
II. Ga'o
Fa'avasegaga e tusa ai ma gaugā, ituaiga gaugā, ma isi mea faapena (Ata 4)
O gaugā ponaivi ua malepe o gaugā ia e 3 pe sili atu ni fasi ponaivi ola, e masani ona mafua mai i se manu'a malosi.
E tupu le gau o le ponaivi i le vaega ua faaleagaina ai le ponaivi ona o le faamai na tupu muamua, e aofia ai: le kanesa o le ponaivi muamua, le metastases o ponaivi, osteoporosis, faamai o le ponaivi metabolic, ma isi mea faapena.
O gaugā e le atoatoa e lē malepe i ni vaega eseese o ponaivi
O gau o vaega e iai ni vaega o gau i le itu mamao, ogatotonu, ma le itu i tua. O le vaega ogatotonu e a'afia i le sapalai o le toto, e masani lava ona mafua mai i se manu'a malosi tele, fa'atasi ai ma le vavae'ese o a'ano vaivai mai le ponaivi, ma mafua ai fa'afitauli i le fa'amalologa o ponaivi.
O gaugā ponaivi e iai ni fa'aletonu o ponaivi, gaugā matala e iai ni fasi ponaivi, po'o ni gaugā e le toe gaoioi ona o se manu'a e mana'omia ona fa'amamā, po'o ni gaugā tuga ua malepe e mafua ai ni fa'aletonu o ponaivi.
E tutusa lava gau o ponaivi pepe ma gau o vaega e pei o ni ponaivi vaevaega auā e lē aofia ai le vaega atoa o le ponaivi ma e masani lava ona mafua mai i le matuā punou.
E mafua mai gau o ponaivi i le mamafa ona o avega faifai pea ma e masani ona tupu i le calcaneus ma le tibia.
O gau o le ponaivi ona o le avulsion e mafua ai le gau o le vaega e ulufale ai le ponaivi pe a fa'aloaloa se uaua po'o se ligament.
O gau o le compression o gau ia e oomi ai fasi ponaivi, e masani lava ona o avega mamafa.
Ata 4: Fa'avasegaga o gaugā
III. Mea e aʻafia ai le faʻamalologa o le gau o le ponaivi
Mea taua fa'ale-tino: matua, fa'ama'i o ponaivi i le metabolism, fa'ama'i autū, tulaga o le galue, tulaga o mea'ai, galuega fa'atino o neula, fa'aleagaina o alatoto, hormones, mea e tuputupu a'e ai, tulaga o le soifua maloloina o le kapisiula vaivai, tulaga o le le mafai ona gaoioi (tatala le gau), ulaula, vaila'au, fa'ama'i i le lotoifale, tulaga o le malosi o manu'a, ituaiga o ponaivi, tulaga o le fa'aletonu o le ponaivi, mea taua fa'ale-tino, tulaga o le pipii o le a'ano vaivai i le ponaivi, mautu, fausaga fa'ale-tino, tulaga o le malosi o manu'a, tulaga o le fa'aletonu o le ponaivi.
IV. Auala e fai ai togafitiga
O togafitiga e aunoa ma se taotoga e faʻailoa atu mo gasegase e le malosi tele pe ua le mafai ona faia se taotoga ona o ni mea tau le tino poʻo ni mea tau le lotoifale.
Fa'aitiitia: toso i luga o le laina umi o le vae, vavae'eseina o le gau.
Toe fa'apipi'i le fusi i pito uma e lua o le gau: fa'apipi'i o le ponaivi ua fa'aitiitia e ala i le fa'apipi'i i fafo, e aofia ai le metotia o le fa'apipi'i i le tolu-vaega.
O le metotia fa'apipi'i faifai pea o ponaivi tubular e fa'amalosi ai: o se auala e fa'aitiitia ai, e aofia ai le fa'amalosi o le pa'u, fa'amalosi o ponaivi.
Togafitiga taotoga
(1) O le fa'apipi'i i fafo e talafeagai mo gaugā matala, gaugā tapuni ma manu'a ogaoga o a'ano vaivai, ma gaugā e o fa'atasi ma fa'ama'i pipisi (Ata 5)
Ata 5: Faiga o le fa'apipi'iina i fafo
(2) O le fa'amautu i totonu e fa'aoga i isi ituaiga o gau ma e mulimuli i le mataupu faavae AO (Laulau 1)
Laulau 1: Fa'agasologa o le AO i togafitiga o gaugā
O vaega o le ponaivi e manaʻomia le faʻamauina o le compression, e aofia ai le static compression (compression screws), dynamic compression (non-locking intramedullary fao), splinting (sliding inside distance and bone), ma le bridging fixation (body inside covering the fragment splinted area)
(4)Fa'aitiitiga lē tuusa'o:
O le tekinolosi o le tosoina ua faʻatinoina i le vaega ua gau e faʻaitiitia ai le fasi vaega e ala i le fenumiaʻi o le aʻano vaivai, ma o le malosi o le tosoina e maua mai le masini tosoina o le femur, le faʻamautu i fafo, le masini faʻamau sooga AO poʻo le tatalaina o le lamina.
V. Fa'atulagaina o togafitiga
E tusa ai ma le faagasologa fa'akemikolo o le fa'amalologa o le gau, e vaevaeina i ni vaega e fa (Laulau 2). I le taimi lava e tasi, fa'atasi ai ma le faagasologa fa'akemikolo, e vaevaeina le togafitiga o le gau i ni vaega e tolu, lea e fa'aleleia atili ai le fa'amae'aina o le faagasologa fa'akemikolo ma le fa'amalologa o le gau (Ata 6).
Laulau 2: O le olaga atoa o le fa'amalologa o le gau o le ponaivi
Ata 6: Ata fa'ata'ita'i o le fa'amalologa o gaugā i isumu
Vaega o le mumū
O le toto mai le nofoaga o le gau ma aano vaivai o loʻo siomia ai e fausia ai se hematoma, e fausia ai aano fibrovascular i le pito i tua o le gau, ma amata ona faateleina osteoblasts ma fibroblasts.
Taimi e le malolo ai
O le tali muamua o le callus e tupu i totonu o le 2 vaiaso, faatasi ai ma le fausiaina o se auivi o le cartilage ona sosoo ai lea ma le fausiaina o se callus e ala i le endochondral ossification, ma o ituaiga uma patino o le faamalologa o gau e fesootai ma le auala e togafitia ai.
Toe fa'afouina
I le taimi o le faagasologa o le toe faaleleia, e suia ai le ponaivi ua filia ua fausia i le ponaivi lamellar, ma toe faaleleia le avanoa o le medullary e faailoga ai le maeʻa o le toe faaleleia o le gau.
Faigata
O le tuai ona so'otaga e masani ona fa'aalia i le lē malolo o le gau i totonu o le taimi fa'atulagaina, ae o lo'o i ai pea ni gaioiga fa'aletino, ma e eseese mafua'aga o le tuai ona so'otaga, lea e feso'ota'i ma mea e a'afia ai le fa'amalologa o le gau.
O le nonunion e faʻaalia o se gau e aunoa ma se faʻamaoniga o le faʻamalologa faafomaʻi poʻo le faʻa-X, ma o faʻamaoniga autu o:
(1) O le atrophic nonunion ona o le nonvascularization ma le leai o se gafatia fa'aletino e fa'amalolo ai, e masani ona fa'aalia o le stenosis o le pito gau o le ponaivi ma le leai o ni alatoto, ma o le faiga o togafitiga e mana'omia ai le fa'aosofiaina o gaioiga fa'aletino i le lotoifale (bone graft po'o le bone cortical resection ma le felauaiga o ponaivi).
(2) O le Hypertrophic nonunion e iai lona fesuia’iga o le vascularization ma le gafatia fa’aletino, ae e leai sona mautu fa’aletino, lea e masani ona fa’aalia o le soona tupu tele o le pito gau o le gau, ma e mana’omia e le togafitiga ona fa’ateleina le mautu fa’aletino (fa’amauina o le ponaivi ma le fa’amauina o le sikulima).
(3) O le dystrophic nonunion e lava le toto e sapalai, ae e toetoe lava a leai se callus formation, ma e manaʻomia ona toe faia le faʻaitiitia o le gau ona o le le lava o le siʻitia ma le faʻaitiitia o le pito gau o le gau.
(4) Mo le pipisi e le o faatasi ma le pipisi tumau, e tatau ona aveese muamua e le togafitiga le vaega autū o le pipisi, ona faʻaleleia lea o le faʻamalologa o gaugā. O le osteomyelitis o le ponaivi o se faʻamaʻi o ponaivi ma ponaivi, lea e mafai ona avea ma faʻamaʻi tuusaʻo o manuʻa tatala poʻo le faʻamaʻi pipisi e ala i auala toto, ma e tatau ona iloa siama ma siama pipisi ua aʻafia aʻo leʻi faia le togafitiga.
O le fa'ama'i tiga fa'aitulagi faigata e fa'ailoaina i le tiga, le soona fa'a'ono'ono, le ma'ale'ale i vae ma vae, le tafe toto i le lotoifale e le masani ai, le afu tele, ma le fulafula, e aofia ai fa'aletonu o le faiga o neula fa'apitoa. E masani ona tupu pe a uma se manu'a ma se taotoga, ma e vave ona iloa ma togafitia, i le poloka o neula fa'apitoa pe a mana'omia.
• E masani ona tupu le heterotopic ossification (HO) pe a uma se manu'a po'o se taotoga, ma e sili atu ona taatele i le tulilima, suilapalapa, ma le ogavae, ma e mafai e le oral bisphosphonates ona taofia le mineralization o ponaivi pe a uma ona alia'e mai fa'ailoga.
• E fa'ateleina le mamafa i le vaega periophysal i se tulaga patino, ma fa'alavelaveina ai le tafe toto i totonu.
• E eseese mafua'aga o manu'aga o neula i le fai'ai ona o le eseese o nofoaga fa'aletino.
• E tupu le avascular necrosis i vaega e le lava le sapalai o le toto, aemaise lava, va'ai i le manu'a ma le tulaga o le tino, ma isi mea faapena, ma e tupu ai se fa'aleagaina e le toe mafai ona toe fa'aleleia.
Taimi na lafoina ai: Tesema-31-2024



